Steroiden, de schaamte voorbij ?

Steroiden, de schaamte voorbij ?

Bijna wekelijks komt er een steroïden schandaal op TV. Het betreft altijd een min of meer bekende topsporter. De organisatie die het onthult maakt met veel gevoel voor dramatiek het geval wereldbekend. Een gevierde sporter struikelt over de treden der roem. Sommige vallen voorover en zullen nooit meer verder omhoog kunnen klimmen, anderen vallen van de trap en breken daarbij een deel van de reputatie of verdwijnen zelfs geheel uit de schijnwerpers.

In sportscholen neemt het recreatief gebruik hand over hand toe. Hierbij zijn het vooral de mannen van niet Nederlandse kom af die de grootste gebruikersgroep vormen. Voor deze groep geldt vooral dat zijn slecht of zelfs niet geïnformeerd zijn over de gevolgen van het gebruik. Hierbij wil ik zelfs een stap verder gaan, binnen deze groep heerst er zelfs een cultuur waarbij het gebruik van steroïden een zekere status geeft.

Het gedrag van de doorsnee bevolking is ronduit schizofreen te noemen. Aan de ene kant eisen de mensen steeds extremere sport prestaties, een buitengewoon snel herstel van een geblesseerde sporter en een absoluut ‘clean’ gedrag van sporters. Vaak wordt het gebruik van voedingssupplementen al verdacht gevonden. Deze schizofrenie wordt in de hand gewerkt door een toenemende druk van de media die loert op verhalen en zeker niet aarzelt tot het melden van halve waarheden.

Nu ga ik het verhaal dichter naar je toe trekken. Wat voel jij als je een persoon in de sportschool ziet die een buitengewoon sterke prestatie doet of een man met een goed gebouwd lichaam ? Of wat denk jij van die vrouw met dat afgetrainde lichaam ? Ik mag aannemen dat je minimaal denkt dat deze persoon ‘iets ‘ gebruikt waardoor de prestaties bereikt zijn. Het komt maar in weinig mensen op dat deze persoon misschien wel heel erg hard traint, zich een strikte voedingsdiscipline heeft opgelegd en een regelmatig leven leidt. Er wordt eerst van het negatieve uitgegaan.

Nu wil ik dieper ingaan op het gebruik van steroïden en de schaamte eens voorbij gaan. Mijn doel is om de mensen inzage in de geest van de gebruiker te laten krijgen, te begrijpen waarom iemand iets gaat gebruiken en tevens waarom hij of zij er daarna niet meer makkelijk vanaf kan blijven. We moeten begrijpen waarom iemand iets doet.

Steroïden bieden een korte weg naar resultaat. Iedere sporter moet een drempel nemen voor hij of zij tot het gebruiken van steroïden over gaat. Na het starten van de training begint vooral in het fitness de vergelijking met anderen. In de sportschool trainen er mensen van verschillend niveau in dezelfde zaal. Beginners staan naast gevorderden en kunnen zich aan elkaar spiegelen. Daar de meeste mensen gaan fitnessen met het oog op een betere verschijning, feitelijk een beter uiterlijk vertoon, kan er gesteld worden dat velen een klein of groter minderwaardigheidscomplex hebben dan wel krijgen. Dit minderwaardigheidscomplex zet veel mensen aan tot het nemen van extreme maatregelen om resultaten te bereiken die vaak buiten het bereik lijken te liggen.

Zonder overdrijving kan gesteld worden dat elke topsporter, maar zeker ook de wedstrijd of prestatie georiënteerde sporter, over een zeker minderwaardigheidsgevoel moet beschikken om zich elke keer te kunnen motiveren tot zware trainingen. Voor veel mensen klink dit complex als iets ernstigst of beangstigend toch is het tegengestelde waar. Dankzij een minderwaardigheidsgevoel kan iemand zich zetten tot bijna onmogelijke prestaties, kan zich dagelijks motiveren om te trainen , het lichaam snel te laten herstellen, progressie te maken en competitie te leveren. De welbekende Alpha mannen zijn van dit soort processen de belangrijkste voorbeelden. Competitie drank is afkomstig uit een natuurlijk inferioriteit gevoel, je gaat competitie aan om te laten zien beter te zijn dan anderen.

Maar sommige mensen zoeken snellere wegen om van een relatief lagere positie in de sociale rangorde een weg naar boven vinden. Zij hebben minder geduld en willen alles sneller, dit is ongeacht leeftijd. Bij deze mensen is gebrek aan specifieke aanleg eerder een versterking van deze drang dan een rem. In sterk Alpha gerichte omgevingen is de onderlinge competitie een beslissingsfactor van formaat. De stap naar het nemen van steroïden is in dit soort omgeving heel klein. Toch wordt ook in deze omgeving stevig gebruik gemaakt van allerhande voedingssupplementen want ook het gebruik hiervan is status verhogend. Vooral van producten waaraan extreme resultaten worden toegedicht zijn in deze doelgroep belangrijk. Dat bijna al deze supplementen slechts een kort leven is beschoren hoeft geen betoog want ze zijn zelden werkzaam gebleken op de lange duur.

De kuur met steroïden heeft iets magisch, de gebruiker voelt zich deelnemer aan een zeker geheim “genootschap” . Hij of zij voelt dat zij een geheim met zich mee draagt dat alleen met ingewijden gedeeld kan worden. Het geeft een zeker machtsgevoel. De resultaten van de training groeien gestaag gedurende de kuur. Het lichaam gaat andere vormen aannemen en voelt anders aan. Er ontstaat een andere spierspanning en de gebruiker voelt dat steeds meer ogen op hem / haar worden gericht. Deze aandacht is verslavend. Langzaam groeit de overtuiging dat het veranderende lichaam mooi is, dat grote spieren aandacht verdienen en dat een klein persoon niet de moeite waard is. Negatieve aandacht, waarschuwingen of opmerkingen worden omgezet in de denkwereld van de gebruiker tot vormen van jalousie.

Elke kuur mag maar een bepaalde periode duren. Na de kuurt reageert het lichaam door verlies van spanning en de spieren ‘verslappen’ de opgebouwde massa lijkt te verdwijnen. Wanneer de gebruiker voor de spiegel staat ziet deze de spanning afnemen, het lichaam veranderen. Maar dit ziet is gekleurd, in de spiegel is er na een kuur slechts zelden een snelle verandering te zien. De realiteit is dat de spierspanning verminderd en het idee ontstaat dat men krimpt. Dit krimpen kan twee kanten uitgaan. De grootste groep schrikt van het eigen gevoel, de veranderende emoties en het vreemd reagerende lichaam. Deze angst heeft tot gevolg dat ze afhaken en zich niet meer laten verleiden tot een nieuwe kuur. Je kan het vergelijken met mensen die een keer gewone drugs gebruiken en na een of een paar keer zich realiseren dat het effect ervan niet is wat gewenst of verwacht is.

Een veel kleiner groep kan geen weerstand bieden aan het gevoel van macht, het hebben van een groot of aantrekkelijk lichaam. De wens wordt de drager van de gedachte en feitelijk wordt de volgende kuur al voorbereid. In deze groep ontstaan geledingen van gebruik naar aanleiding van financiën, sociale leefgroep en doel van gebruik. Er kan gesteld worden dat binnen deze groep ruim 80% verslaafd raakt aan het gebruik van steroïden.

Er is nu een grote groep van mensen die werkelijk verslaafd is aan het gebruik van steroïden. Een groep waarvoor geen onderzoek wordt gedaan , waarvoor geen of nauwelijks hulp te verkrijgen is en bovenal een groep die vooral via leugens en bedrog zich een weg moet banen in de gezondheidszorg. Binnen deze zorg is geen plaats voor hen want zij worden gezien als gezonde mensen die een extreme tik hebben maar niet als verslaafden met een probleem. De groeiende groep verslaafde steroïden gebruikers kan nergens terecht met hun problemen.

Zelf ben ik al sinds 1979 werkzaam met probleemgroepen waaronder veel verslaafden. Mijn ervaring met verslaafde gebruikers is dat de aanpak van deze groep geheel anders is dan deze met medicijn- or drugs gebruikers. Praatgroepen, sociale activiteiten en andere standaard behandel patronen zijn voor deze groep niet van toepassing. Het afkicken van steroïden is allereerst een zaak van geestelijke acceptatie en voorbereiding op veranderingen. Anders dan bij het gebruik van medicijnen of drugs is het gevolg op veel langere termijn te merken. Gebruikers krijgen meestal een sterke fysieke reactie op oud gebruik na het vijftigste levensjaar.  Door het vergrote hart is de kans op levensgevaarlijke hartafwijkingen erg groot.

De verslaafde die wil afkicken moet zich allereerst realiseren dat er levenslang getraind zal moeten worden. Er moet een balans komen tussen intensieve, zware en lichtere trainingen. Het ijzer zal in een aantal gevallen moeten worden vervangen door cardio trainingen, iets waar de gemiddelde body builder een hekel aan heeft. Maar de hartfunctie eist dit en het niet ondersteunen van deze functie heeft een zekere dood tot gevolg. Trainingen moeten anders worden aangepakt door periodisering en differentiatie. Het presteren moet naar een duidelijk doelgericht niveau worden gebracht. De prestaties moeten veranderen per leeftijdsgroep en aangepast aan blessures die gegarandeerd gaan opspelen.

Voor deze groep is het van belang dat ze trainen met mensen die onder dezelfde omstandigheden verkeren. Bijeenkomsten van minimaal een keer per maand met gespecialiseerde begeleiders helpen om de deelnemers de juiste motivatie te blijven behouden. Ben jij geinteresseerd om deel te nemen aan zo’n groep, meld je dan aan via de redactie of neem direct contact met me op voor verwijzingen, arnaudvanderveere@yahoo.com.

Arnaud van der Veere