Trainen op schoenen of blote voeten?

Trainen op schoenen of blote voeten?

Als sportfysiotherapeut en Personal Trainer krijgen ik regelmatig de vraag welk type sportschoen ik voor verschillende activiteiten adviseer. Mijn antwoord daarop is geen enkele. Onderzoeken bij etnische groeperingen hebben onomstotelijk aangetoond dat voeten sterker en gezonder waren bij niet- als bij wel schoendragers. Dit is vrij logisch te verklaren aangezien een “goede” schoen zoveel passieve ondersteuning geeft dat zowel de voet musculatuur verminderd als de passieve structuren verzwakken. Nu is het vrij onmogelijk om in ons dagelijks westerse bestaan zonder schoenen door het leven te gaan. En ook bij krachttraining is het niet verstandig zonder beschermend schoeisel te trainen. Daarentegen bij de diverse zaalactiviteiten is het wel aan te raden om op blote voeten te trainen. Neem als voorbeeld het zeer populaire slaan en trappen op een bokspaal. Bij het KickFun staan mensen op schoenen te trainen. Dit is totaal tegenstrijdig met de oorsprong van deze activiteiten. Bij vrijwel elke vechtsport waarbij getrapt wordt staan de beoefenaars namelijk op blote voeten en met reden. Voor het uitvoeren van een trap zijn namelijk diverse eigenschappen van de voet noodzakelijk: stabiliteit, flexibiliteit, mobiliteit en propioceptie. De interne stabiliteit van de voet en enkel worden gereguleerd door zowel de actieve als passieve structuren. Een “hoge” boksschoen biedt wellicht wel wat externe passieve stabiliteit maar verminderd op den duur de interne stabiliteit.. Om een hoge trap of knie uit te voeren wordt er op het standbeen op de bal van de voet gewerkt hiervoor is er onder andere flexibiliteit noodzakelijk in het midden en voorvoetgedeelte. Een schoen zorgt altijd voor een verminderde flexibiliteit. Bij ingedraaide trappen of andere draaibewegingen wordt ook vanuit de bal van de voet gewerkt. De veelal gebruikte sportschoenen hebben een profiel dat voorkomt dat de voet in de beweging mee kan draaien. Gevolg hiervan is dat de voet en het onderbeen vast op de grond blijft staan en het gehele bovenlichaam een tegengesteld draaimoment in het enkel en kniegewricht veroorzaakt. Tenslotte geeft het trainen op blote voeten een grote sensorische input waardoor er sneller en beter op standsveranderingen gereageerd kan worden.

In chronological order:
• Samuel B. Shulman. “Survey in China and India of Feet That Have Never Worn Shoes,” The Journal of the National Association of Chiropodists, 49, 1949, pp. 26-30.
• Steel F. Stewart. “Footgear — Its History, Uses and Abuses,” Clinical Orthopaedics and Related Research, 88, 1972, pp. 119-130.
• Steven E. Robbins and Adel M. Hanna. “Running-related injury prevention through barefoot adaptations,” Medicine and Science in Sports and Exercise, 19(2), 1987, pp. 148-156.
• Steven E. Robbins, Adel M. Hanna, and Gerard J. Gouw. “Overload protection: avoidance response to heavy plantar surface loading,” Medicine and Science in Sports and Exercise, 20(1), 1988, pp. 85-92.
• Steven E. Robbins, Gerard J. Gouw, and Adel M. Hanna. “Running-related injury prevention through innate impact-moderating behavior,” Medicine and Science in Sports and Exercise, 21(2), 1989, pp. 130-139.
• Steven E. Robbins and Gerard J. Gouw. “Athletic Footwear and Chronic Overloading,” Sports Medicine, 9(2), 1990, pp. 76-85.
• Steven E. Robbins and Gerard J. Gouw. “Athletic footwear: unsafe due to perceptual illusions,” Medicine and Science in Sports and Exercise, 23(2), 1991, pp. 217-224.
• Udaya Bhaskara Rao and Benjamin Joseph. “The Influence of Footwear on the Prevalence of Flat Foot,” The Journal of Bone and Joint Surgery, 74B(4), 1992, pp. 525-527.
• Steven E. Robbins, Gerard J. Gouw, Jacqueline McClaran, and Edward Waked. “Protective Sensation of the Plantar Aspect of the Foot,” Foot & Ankle, 14(6), 1993, pp. 347-352.